Home > Faillissementen en overig insolventierecht > Ook de curator kan in verzet komen tegen de faillietverklaring
Ook de curator kan in verzet komen tegen de faillietverklaring

Ook de curator kan in verzet komen tegen de faillietverklaring

De curator die wordt aangesteld in een faillissement heeft de taak om activa te gelde te maken en de opbrengst daarvan onder de schuldeisers te verdelen. Het komt echter steeds vaker voor dat curatoren worden benoemd in faillissementen met lege boedels. Er worden geen baten aangetroffen, terwijl er ook geen zicht is op enig voor de boedel te verwerven baten. Afgevraagd kan worden of er in die gevallen nog wel een taak voor de curator is weggelegd. Heeft het wel zin dat de curator aan het werk gaat, terwijl er geen enkel zicht is op enig actief?

In de afgelopen jaren zijn er verschillende curatoren geweest die om die reden op grond van artikel 10 Faillissementswet verzet instelden tegen de faillietverklaring. Zij stelden dat de gefailleerde, door zijn eigen faillissement aan te vragen, misbruik van zijn bevoegdheid maakte, nu er geen baten waren en die baten ook niet meer mochten worden verwacht. Het faillissement zou enkel leiden tot toename van de schuldenlast, aangezien er evenmin zicht was op baten waarmee de faillissementskosten (waaronder het salaris van de curator) bestreden zouden kunnen worden.

Verdeeldheid in de rechtspraak
In de lagere rechtspraak werd hier tot voor kort verschillend over gedacht. Waar de ene rechtbank het verzet van de curator om bovengenoemde redenen toewees, vroeg de andere rechtbank zich af of de curator wel kwalificeert als belanghebbende in de zin van artikel 10 Faillissementswet. Daarnaast werd afgevraagd of het instellen van verzet wel tot het takenpakket van de curator behoort en of dit niet op gespannen voet staat met de onzijdige positie van de curator in het faillissement.

Naar aanleiding van die verdeeldheid in de rechtspraak heeft de Rechtbank Overijssel recentelijk prejudiciële vragen gesteld aan de Hoge Raad. Aan de Hoge Raad werd de vraag voorgelegd of de curator kwalificeert als belanghebbende in de zin van artikel 10 Faillissementswet en of de curator, gelet op zijn neutrale en onafhankelijke rol, het recht van verzet toekomt.

Hoge Raad: curator heeft het recht van verzet
In zijn arrest van 18 december 2015 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat ook de curator kwalificeert als belanghebbende in de zin van artikel 10 Faillissementswet en om die reden het recht heeft om in verzet te komen tegen een faillietverklaring.

Volgens de Hoge Raad kan een dergelijk verzet slechts gegrond zijn indien blijkt dat sprake is van een boedel die (nagenoeg) geen activa omvat en er geen enkele aanleiding bestaat voor de verwachting dat in het faillissement, bijvoorbeeld door middel van een actio pauliana of een vordering uit hoofde van bestuurdersaansprakelijkheid, actief kan worden gegenereerd. De curator zal hier onderzoek naar moeten doen en zijn bevindingen daarover zullen ten tijde van de behandeling van het verzet beschikbaar moeten zijn.

De Hoge Raad overweegt verder dat wanneer er geen sprake is van (te verwachten) activa, er kan worden aangenomen dat (het bestuur van) de gefailleerde zijn bevoegdheid om aangifte te doen van zijn faillietverklaring heeft misbruikt. Immers, de curator wordt dan met werkzaamheden belast zonder dat daar een vergoeding tegenover staat. In dat geval had (het bestuur van) de gefailleerde rechtspersoon de weg van ontbinding en vereffening van de rechtspersoon (artikel 2:19 e.v. BW) moeten bewandelen.

Tot slot
Aanvragers van het faillissement zullen zich dus bewust moeten zijn van de risico’s wanneer er (nagenoeg) geen activa zijn. Hoewel de Hoge Raad zich in dit verband slechts heeft uitgelaten over de situatie dat er een eigen aangifte tot faillietverklaring wordt gedaan, is niet uitgesloten dat de bovengenoemde regels ook van toepassing zijn wanneer een schuldeiser het faillissement van zijn schuldenaar aanvraagt. De kans dat de curator in zo’n geval met succes verzet instelt, waarbij de aanvragende partij in de proceskosten wordt veroordeeld, is aanwezig.

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
  • Print
Naar boven scrollen